etkeni Salmonella typhi olan, kirli su, süt veya diğer gıdalarla, özellikle kabuklu deniz ürünleriyle bulaşan, ateş ve ishal ile seyreden, bakteriyel bir enfeksiyon

Bağırsak yoluyla vücuda giren basil, kan dolaşımında çoğalmaya başlar ve ateş ve ishale neden olur. Genellikle kuluçka süresi 7 ila 14 gündür. Daha sonra basil bağırsak yoluna veya safra kesesine yerleşir.

İlk semptomlar baş ağrısı, boğaz ağrısı ve 40,5 °C'ye (105 °F) ulaşabilen ateştir. Ateş her gün yükselir, 7 ila 10 gün içinde zirveye ulaşır, yaklaşık bir hafta daha bu seviyede kalır ve dördüncü haftanın sonunda düşer.

Üşüme ve terleme dönemleri görülebilir, iştah kaybı olabilir.

Sulu, grimsi veya yeşilimsi ishal yaygındır, ancak bazen bunun yerine kabızlık da görülebilir.

2 hafta sonra göğüs ve karın bölgesinde kırmızı lekeler belirmeye başlar. Vaka şiddetli ise, hasta sayıklama ve boşluğa bakma gibi durumlara girebilir. Yaklaşık üçüncü veya dördüncü haftada iyileşme görülür ve ardından istikrarlı bir iyileşme süreci başlar. Hastalık ciddidir ve bazen ölümcül olabilir.

Tifo hastalığı geçirmiş kişiler, bu hastalığa karşı bağışıklık kazanırlar, ancak taşıyıcı olabilirler. Tamamen sağlıklı olsalar da, bakterileri barındırırlar ve dışkı ve idrarla dışarı atarlar. Tifo basili genellikle taşıyıcıların safra kesesinde yerleşir ve safra kesesi alındığında kişi taşıyıcı olmaktan çıkabilir.

Şehirlerde, taşıyıcılar tarafından işlenen gıdalar enfeksiyonun ana kaynağıdır. Kırsal alanlarda taşıyıcılar, yetiştirdikleri meyve ve taze sebzeler gibi gıdaları enfekte edebilir. Kanalizasyon ve sanitasyon sistemleri yetersiz olduğunda, organizmalar su kaynağına girebilir. Ayrıca, vücut atıklarıyla temas etmiş sinekler tarafından gıda ve suya da yayılabilirler. İnsan dışkısının ekinleri gübrelemek için kullanıldığı bölgelerde kontaminasyon daha olasıdır.

Bir zamanlar yaygın bir hastalık olan tifo ateşi, gelişmiş sağlık hizmetlerine sahip ülkelerde artık neredeyse ortadan kaldırılmıştır. Uygun sağlık hizmetleri, insan atıklarını bertaraf etmek için iyi kanalizasyon sistemleri ve gıdaları kontamine olmaktan korumak için uygun önlemleri içerir. Gıdalar sineklerden dikkatlice korunmalıdır. Yemekten önce ve tuvalete gittikten sonra eller dikkatlice yıkanmalıdır. Hastalığın tedavisi için antibiyotik kloramfenikol gibi etkili ilaçlar mevcuttur. Semptomları tifo ateşine benzeyen daha az ciddi bir hastalık olan paratifo ateşi de kontamine gıda veya sıvılarla bulaşır.

Tifo ve paratifo ateşi olan hastalar, idrar ve dışkılarında basili kalmayıncaya kadar bağırsak önlemleri altında tutulur. Toplum için kanalizasyon arıtması yeterli ise, dışkı ve idrarın dezenfekte edilmesine gerek yoktur, ancak kanalizasyon arıtma yöntemleriyle basillerin tam olarak yok edilememe tehlikesi varsa, bu tür atıklar bertaraf edilmeden önce klorlu kireç veya yüzde 4'lük Lysol çözeltisi ile dezenfekte edilmelidir. Hastalığın yayılmasını önlemek için alınacak diğer önlemler arasında, sineklerin atıklarla temas etmemesi için pencere ve kapıların uygun şekilde kapatılması yer alır.

Tifo ateşi olan çoğu hasta, ateşin çok yüksek olduğu durumlarda vücut ısısını düşürmek için önlemler alınmasını gerektirir. Bunlar arasında serin sünger banyosu, buz torbası uygulaması ve reçeteye göre ateş düşürücü ilaçların verilmesi sayılabilir. Dehidrasyonu önlemek için sıvı alımı zorlanmalıdır. Diyet yumuşak, hafif, kolay sindirilebilir ve besleyici gıdalardan oluşmalıdır. Hastanın gözlemlenmesi, ani sıcaklık değişiklikleri, bağırsak kanaması belirtileri ve bağırsak delinmesi semptomlarının izlenmesini içerir.

İshali kontrol altına almak için kaolin veya benzeri bir ilaç gerekebilir. Kabızlık sorun haline gelirse, bağırsak delinmesi tehlikesi nedeniyle müshil yerine düşük tuzlu lavman verilmelidir. Uzun süreli ateşli durumdaki tüm hastalarda olduğu gibi, iyi ağız hijyeni ve dudak ve ağız bakımı çok önemlidir. Ayrıca, basınç ülserlerinin gelişmesini önlemek için hasta temiz ve kuru tutulmalı ve sık sık döndürülmelidir. İyileşme döneminde hasta, bu zayıflatıcı hastalıktan kurtulmak için yeterli istirahat ve dengeli bir diyete ihtiyaç duyacaktır.