aort yetmezliği, aort yetmezliği ile birlikte aort stenozu, hipertrofik kardiomyopati, hiperkinetik durumlarda görülen, çift zirveli nabız

Pulsus bisferiens, sistolik bölgede iki güçlü tepe noktası ve aralarında sistolik bir düşüşle karakterize edilen bir nabızdır. En sık aort yetersizliği ile hipertrofik obstrüktif kardiyomiyopati vakalarında saptanır.

Pulsus bisferiensteki iki tepe, klasik olarak perküsyon dalgası ve tidal wave (gelgit dalgası) olarak adlandırılır. Ancak modern fizyolojik çalışmalar bunun iki ayrı dalgadan ziyade, yüksek akım hızının yarattığı Venturi etkisi ile çentiklenmiş tek bir dalga olduğunu göstermiştir.

Aort kapak hastalığında, genellikle hafif-orta derecede aort darlığı (aortic stenosis) ile birlikte ciddi aort yetersizliğinin bulunduğu durumlarda ortaya çıkar. Mekanizması tam olarak aydınlatılamamış olmakla birlikte, artmış sol ventrikül atım hacminin yarattığı yüksek akım hızının, çıkan aortada emme etkisi oluşturarak sistol ortasında basınçta geçici bir düşüşe (çentik) yol açtığı ve bunun da çift tepeli dalga görünümüne neden olduğu kabul edilmektedir.

Pulsus bisferiens varlığı, özellikle aort kapak hastalığı olan hastalarda, ciddi aort yetersizliği lehine güçlü bir klinik ipucudur. Ayrıca HOKM'li hastalarda, özellikle hipovolemi veya volüm deplesyonu durumlarında nabız dalga formundaki çift tepeli değişikliğin belirginleşebilir ve sıvı replasmanı ile düzelebilir.

Pulsus bisferiens, pulsus dicroticus (dikrotik nabız, dicrotic pulse) ile karıştırılmamalıdır. Pulsus dicroticus'ta ikinci tepe diastol sırasında ortaya çıkarken, pulsus bisferiens'te her iki tepe de sistol içinde yer alır.