prostat dokusunda hücrelerin kontrolsüz büyümesi ile başlayan, erkeklerde en sık görülen kanser türlerinden biri

Erken evrede genellikle belirti vermez. Bu nedenle 50 yaşından (aile öyküsü varsa 40 yaşından) itibaren düzenli PSA kan testi ve üroloji muayenesi hayati önem taşır.

Erkeklerde en sık görülen kanser türü; prostat kanseridir. Yaşla birlikte görülme sıklığı belirgin şekilde artar. Otopsi çalışmaları, 50 yaş üzeri erkeklerin yaklaşık %30’unda ve 80 yaş üzerindekilerin %75’inde, çoğu zaman klinik olarak sessiz seyreden prostat kanseri odakları saptandığını göstermektedir. Vakaların büyük çoğunluğu, bezin asiner yapılarından köken alan asiner adenokarsinomdur.

Prostat adenokarsinomu, erkeklerde en sık görülen iç organ kanseridir.
Prostat adenokarsinomu, erkeklerde kanser kaynaklı ölümlerin nedenleri arasında akciğer kanserinden sonra ikinci sırada yer almaktadır.

Beslenme ve korunma açısından, domates ve işlenmiş domates ürünlerinin düzenli tüketiminin prostat kanseri riskini azalttığına dair kanıtlar güçlenmektedir. Ancak güncel çalışmalar, bu koruyucu etkinin yalnızca likopen karotenoidine bağlanamayacağını; domatesteki fitokimyasalların sinerjik etkisinin ve antioksidan kapasitenin daha önemli olduğunu vurgulamaktadır. Ayrıca, sağlıklı yaşam tarzı, düşük doymuş yağlı diyet ve düzenli egzersiz de risk azaltıcı faktörler arasında sayılmaktadır.

Biyolojik olarak prostat kanserlerinin çoğu başlangıçta androjene bağımlıdır ve androjen deprivasyon tedavisine (ADT) yanıt verir. Ancak, metastatik hastalıkta zamanla androjene dirençli (kastrasyona dirençli) klonlar baskın hale gelebilir. Bu aşamada güncel tedavi yaklaşımları, uzun yıllardır kullanılan docetaxel ve prednizolon kombinasyonunun yanı sıra, karbazitaksel gibi ikinci kuşak taksanlar, androjen reseptörü sinyalini hedefleyen enzalutamid, apalutamid ve abirateron asetat gibi yeni nesil hormonal ajanları içermektedir.

BRCA1/BRCA2 mutasyonu taşıyan metastatik kastrasyona dirençli prostat kanserinde PARP inhibitörleri (olaparib, rucaparib) ve radyum-223 gibi alfayayıcı radyofarmasötikler, kemik metastazlarına yönelik etkili seçenekler olarak öne çıkmaktadır. Bağışıklık kontrol noktası inhibitörleri ise seçilmiş hasta alt gruplarında (özellikle MSI-yüksek veya DNA onarım defekti olanlar) umut vadetmektedir.

Tanı, evreleme ve tedavi kararlarında güncel kılavuzlar, yaşam beklentisi, komorbiditeler, tümörün genetik profil ve hasta tercihlerini içeren kişiselleştirilmiş bir yaklaşımı esas almaktadır.