melatonin ve serotonin salgılayan, beynin üçüncü ventrikülünün arka duvarına bir sapla bağlı küçük, konik bir gland yapısı

Küçük, eşleşmemiş, düzleştirilmiş, biraz çam kozalağına benzeyen bir yapıdır. Ön kutbu, arka ve habenular komissürlerin bölgesine bağlıdır ve corpus callosumun spleniumunun altındaki iki üst kolikül arasındaki çukurda yer alır. Epitelioid hücreler ve beyin kumu adı verilen kireç birikintileri içeren foliküllerden oluşan bir bez yapısıdır. Beyine bağlı olmasına rağmen, sinir liflerini yalnızca periferik otonom sinir sisteminden aldığı görülmektedir. Melatonin ve serotonin üretir.

Melatonin salgısı, uyku-uyanıklık ve aydınlık-karanlık döngüleriyle bağlantılıdır. Ortam ışığının azaldığına dair göz algısının, hipotalamusun dahil olduğu sinir yolları aracılığıyla epifiz bezinin melatonin salgısını artırdığı gösterilmiştir.