göz küresi ve optik sinirden oluşan görme organı; göz

Göz, kemik göz çukurunda yer alan son derece özel bir duyu organıdır. Gözün temel işlevi, görsel uyaranları algılamak (fotoreseptörler) ve toplanan bilgileri optik sinir (CN-II) aracılığıyla beyine iletmektir. Beyinde, gözden gelen bilgiler işlenir ve nihayetinde bir görüntüye dönüştürülür.

Göz küresi, orbita içinde, yağ dokusuyla çevrili olarak yer alır (corpus adiposum orbitae). Tenon kapsülü adı verilen ince bir fasiyal kılıfla sarılmıştır.

Göz küresi üç tabakadan oluşur: fibröz, vasküler ve sinir.

1. Fibröz tabaka (tunica fibrosa bulbi), sklera ve korneadan oluşur. Sklera, göz küresinin arka beşte dördünü çevreleyen opak bir tabakadır. Kornea ise göz küresinin ön beşte birini kaplayan ve önden sklera ile birleşen şeffaf bir tabakadır. 
   
2. Vasküler tabaka (tunica vasculosa bulbi), üvea olarak da bilinen, birbirine bağlı üç bölümden oluşur. Arkadan öne doğru bunlar koroid, siliyer cisim ve iristir.
   
3. Sinir tabakası (tunica nervosa bulbi), retina da denen, göz küresinin en iç katmanıdır.

Bu üç tabaka, göz küresinin dairesel dış hatlarını oluşturur.

İşlevsel olarak en önemli tabaka, dış görsel uyaranları alan retinadır. Göz küresinin arka kutbu, retinadan beyine bilgi aktaran optik sinir (CN-II) ile bağlantılıdır. Serebral kortekste işlendikten sonra görsel uyaranlar görsel bilgiye, yani insanın çevresini bilinçli olarak algılamasına dönüşür.

Gözün kırıcı ortamları, ışık ışınını retinaya odaklamaya yardımcı olan yapılardır. Işık, fotoreseptörler tarafından algılanır. İnsan gözünde dört kırıcı ortam bulunur: kornea, vitreus, lens ve aköz humor.

Gözün en önemli kırıcı yapısı, 42 diyoptri kırma gücü ile; korneadır.

Gözün kesitinde, göz küresinin sulu sıvıyla dolu iki odacığını görebiliriz: ön ve arka odacıklar (kamera, chamber).
Göz küresinin ön kamerası, kornea ile iris arasında yer alır.
Göz küresinin arka kamerası ise daha çok yarık şeklinde bir boşluktur ve iris ile lens arasında bulunur.

Göz küresi çok kısa veya çok uzunsa, lens görüntüyü retinaya değil, retinanın arkasına veya önüne odaklar. İlk durum hipermetropi, ikincisi ise miyopi olarak adlandırılır. Kornea veya lensin eğriliğindeki bir düzensizlik, astigmatizma olarak adlandırılan görme bozukluğuna neden olabilir. Şaşılık, genellikle göz küresinin hareketini kontrol eden kasların zayıflığından kaynaklanır. Konjonktivit, göz küresinin önünü kaplayan ve göz kapaklarını kaplayan zarın iltihaplanmasıdır. Retinanın küçük parçaları altta yatan katmanlardan ayrıldığında, retina dekolmanı meydana gelir; körlüğü önlemek için ameliyat gerekebilir. Presbiyopi yaşlı kişilerde görülür ve yıllar geçtikçe lensin elastikiyetini kaybetmesiyle gelişir. Düzeltme, uygun şekilde reçete edilen gözlüklerle kolayca yapılabilir.