orta kulakta bulunan, üzengi kemiğine tutunan ve çiğneme, konuşma gibi seslerde kasılarak üzengi hareketini sınırlayan, iç kulağı aşırı yüksek seslerden koruyan en küçük iskelet kası

Musculus stapedius, insan vücudundaki en küçük iskelet kası olup, auris media içerisinde, cavitas tympanica'nın arka duvarında yer alan eminentia pyramidalis içinden köken alır.

Bu kasın tendo'su, ossicula auditus zincirinin bir parçası olan stapes'in caput stapedis bölgesine tutunarak articulatio incudostapedialis'e yakın bir noktada sonlanır.

Musculus stapedius, nervus facialis'in (CN-VII) ramus stapedius dalı tarafından innerve edilir; bu innervasyon, fasiyal sinirin canalis nervi facialis içindeki seyri sırasında ayrılan küçük bir motor dal aracılığıyla gerçekleşir.

Fonksiyonel açıdan Musculus stapedius, akustik bir refleks olan reflexus stapedius'un efektör organıdır. Yüksek şiddetteki ses uyarıları, organum spirale (Corti organı) ve nervus cochlearis (CN-VIII) üzerinden nuclei cochleares'e, oradan da complexus olivaris superior ve formatio reticularis aracılığıyla nucleus motorius nervi facialis'e iletilir.

Bu yolak üzerinden gelen uyarılar, musculus stapedius'un kasılmasına neden olur. Kasıldığında stapes'i fenestra vestibuli'den (oval pencere) uzaklaştırarak akustik impedansı artırır ve böylece iç kulağa iletilen ses enerjisini azaltır. Bu mekanizma, özellikle düşük frekanslı ve yüksek şiddetli seslere karşı auris interna'yı koruyan bir koruma mekanizması olarak işlev görür. Aynı zamanda konuşma sırasında kişinin kendi sesinin iç kulağa aşırı iletilmesini de modüle eder.

Klinik açıdan musculus stapedius'un felci, nervus facialis lezyonlarında sıkça karşılaşılan bir bulgudur. Periferik fasiyal paralizide ramus stapedius etkilendiğinde, stapedius refleksi kaybolur ve bu durum odyometri (audiometry) ile akustik refleks ölçümlerinde tespit edilebilir. Bunun sonucunda hasta, hiperakuzi (hyperacusis) olarak bilinen, normalde tolere edilebilen seslerin rahatsız edici derecede yüksek algılanması durumundan yakınabilir.

Otoskleroz (otosclerosis) gibi stapes fiksasyonuyla seyreden patolojilerde, musculus stapedius'un mekanik etkisi kısıtlanır ve ses iletimi bozulur.