derinin melanosit hücrelerinden kaynaklanan habis bir tümörü

Malign melanom şüphesi uyandıran lezyonların karakteristik özellikleri (ABCD kuralı):
A. (Asimetry, Asimetrik lezyon): Benlerin ve doğum lekelerinin yarısı simetrik değildir.
B. (Borders, Sınırları düzensiz): Köşeli, pütürlü, girinti ve çıkıntılı olması. Pigment sınırı geçebilir.
C. (Color, Renk): Lezyon tek renkten oluşmamaktadır. Kahverenginin veya siyahın faklı tonları ile bazen kırmızı, mavi veya beyaz yamalar içerebilir.
D. (Diameter, Çap): Çapı 6 mmden büyük olan (bir kurşun kalem silgisi kadar) veya büyüyen lezyonlar.

Bazı kaynaklar buna beşinci olarak, renk ve boyutta değişim olmasını ifade eden E. (Evolving, Değişim) maddesini ekler ve ABCDE kuralına dönüştürür.

Melanom epidermisteki melanositlerin malign neoplazmıdır. Tedavi edilmez veya farkedilmezse, melanom ölümcül metastazlara neden olabilir. Birçok melanom ilerleyici lateral genişlemenin olduğu uzun horizontal büyüme fazına sahiptir (yüzeyel faz). Zamanla dermise ulaşma ve metastatik yayılımın olabildiği vertikal faza (derin faz) girerler.

Malign melanom, dermatologların en sık karşılaştığı maligniteler arasındadır. İnsidansı diğer malignitelere kıyasla daha hızlı artmaktadır. Birçok melanom lezyonu, tek bir lezyonda; kırmızı, beyaz, gri, mavi ve kahverengi-siyah tonları gibi çok sayıda atipik renk barındırabilir.

Malign melanomun 4 tipi vardır:
- yüzeyel yayılan melanom,
- nodüler melanom,
- akral lentiginöz melanom,
- lentigo malign melanom.

Malign melanomun en sık görülen tipi; yüzeyel yayılan melanomdur. Genellikle yatay büyüme fazı ile başlar. Bu nedenle erken evrede yakalanma şansı diğer tiplere göre daha yüksektir.

Nodüler melanom, sıklıkta ikinci olmasına rağmen en kötü prognoza sahiptir; çünkü başlangıçtan itibaren dikey büyüme gösterir ve erken metastaz yapar.

Akral lentijinöz melanom, batı toplumlarında nadir olmakla birlikte, Asya, Afrika ve Latin Amerika kökenli popülasyonlarda en sık görülen alt tip olabilir.

Lentigo maligna melanom, genellikle ileri yaş ve kronik güneş maruziyeti ile ilişkilidir; prognozu görece daha iyidir.

Melanomlalar çoğunlukla beyaz kişilerde olurlar, erkek ve kadında sırtta, kadında anterior tibial bölgede olmayı severler.

Genel olarak, sırt, koltuk altı, baş ve boyundaki lezyonlar, ekstremitelerdeki melanomlara göre daha kötü prognozludurlar.

Tırnağın malign melanomu beyazlarda görülen tüm melanomların %2-3ünü ve koyu tenlilerde görülenlerin %20sini oluşturur. En sık görülen patolojik tipi akral lentiginöz melanomdur. Sıklıkla 6. dekadda saptanır ve tanı sırasında kadınların erkeklerden daha çok etkilenmiş oldukları görülür. El ve ayak başparmakları en sık görülen bölgelerdir.