ince bağırsak ve kalın bağırsak mukozasında çok sayıda bulunan bağırsak bezleri

Tübüler yapıdaki bu bezler, villusların tabanındaki lamina propriaya uzanırlar.

Lieberkühn kriptaları, bağırsak epitelinin sürekli olarak yenilenmesini sağlayan ve sindirimde önemli roller oynayan çeşitli hücre tiplerinden oluşur. Kök hücreler, Paneth hücreleri, goblet hücreleri, enterositler, enteroendokrin hücreler.

Kriptaların tabanında bulunan kök hücreler, sürekli bölünerek bağırsak astarını oluşturan diğer tüm hücre tiplerini üretir. Bu sayede bağırsak mukozası yaklaşık her 5-7 günde bir yenilenir.

Paneth hücreleri, Lieberkühn kriptalarının derinliklerinde yer alır, bağırsak florasını düzenlemeye yardımcı olan lizozim gibi antimikrobiyal maddeler salgılar.

Goblet hücreleri, bağırsak duvarını koruyan ve besinlerin geçişini kolaylaştıran müsin adlı mukus salgısını üretirler.

Enterositler, besinlerin sindirimini tamamlayan enzimleri üretir ve sindirilmiş besin öğelerinin emilimini sağlar.

Enteroendokrin hücreler, sindirim sistemi ve diğer organların işlevlerini düzenleyen hormonlar salgılar.

Lieberkühn kriptalarının başlıca üç önemli işlevi vardır:
Epitel Yenilenmesi: Kriptalardaki kök hücreler, bağırsak astarının yıpranan hücrelerini sürekli olarak yenileyerek bağırsak bariyerinin bütünlüğünü korur.
Sindirime Katkı: Enterositler tarafından üretilen enzimler (peptidaz, sükraz, maltaz, laktaz vb.) besinlerin son aşama sindirimini gerçekleştirir.
Bağışıklık Savunması: Paneth hücrelerinin salgıladığı antimikrobiyal maddeler, bağırsakta zararlı bakteri popülasyonunun kontrol altında tutulmasına yardımcı olur.

Kriptalardaki hücre çoğalmasının kontrolünün kaybolması, kolorektal kanser gibi hastalıkların gelişimiyle ilişkilendirilmektedir. Ayrıca bu bölgelerdeki iltihaplanma (kriptit) ise Crohn hastalığı gibi inflamatuvar bağırsak hastalıklarında görülebilir.