ileum adı verilen ince bağırsak uç kısmının cilt yüzeyine açılması

İnce bağırsağın en alt kısmı olan ileumun bir parçasının karın duvarının dışına çıkarılarak bir stoma oluşturulması ve sindirilmiş yiyeceklerin bu stoma yoluyla dışarıdaki bir torbalama sistemine geçmesi işlemidir.

İleostomi geçici veya kalıcı olabilir. İleostomi, kolon ve anüsün kısmen veya tamamen çıkarılmasıyla birlikte yapıldığında, her zaman kalıcı olur. İleostomi ile oluşturulan stoma genellikle karın bölgesinin sağ alt kadrantında yer alır.

Geçici ileostomi, sindirim sisteminin daha alt kısımlarındaki bir ameliyat bölgesinin iyileşmesi için zamana ihtiyaç duyulduğunda gerekli olabilir. Örnekler arasında kolorektal kanser ameliyatları, divertikülit ameliyatı, ülseratif kolit veya ailesel polipozis için yapılan J-pouch ameliyatı sayılabilir. Geçici ileostomi genellikle bir “ilmek” stoma ile oluşturulur.

Kalıcı ileostomi, kalın bağırsak çıkarıldığında ve anüse yeniden bağlanmasının mümkün olmadığı durumlarda gerekli olabilir. Olası nedenler arasında Crohn hastalığı, bazı kanser türleri, kolon dismotilitesi, bazı ülseratif kolit vakaları veya ailesel polipozis sayılabilir. Kalıcı ileostomi genellikle “uç” stoma ile oluşturulur.

İleostomi hastaları, kolostomi hastalarına verilen bakıma benzer bir fiziksel bakıma ihtiyaç duyarlar. Aradaki temel fark, ileostomiden çıkan dışkı maddesinin daha sıvı olması ve dışkının stoma yoluyla geçişinin kolostomiye kıyasla daha az öngörülebilir olmasıdır. Stoma, bağırsak sisteminde ne kadar ileride yer alırsa, dışkı o kadar katı olur.

İdrar veya dışkı yönlendirme ameliyatlarının psikososyal etkileri, hastalar, profesyonel bakım verenler, aileler ve yakınları için önemli bir endişe kaynağıdır. Bu tür ameliyatlarla ilgili sorunlar ve bunların benlik algısı ile rol yerine getirme konusunda yol açtığı değişiklikler, stoma ile yaşamak zorunda kalan tüm hastalar tarafından paylaşılmaktadır.

Dışkı toplama cihazı sürekli olarak takılır ve her 4 ila 5 saatte bir boşaltılır. İleostomi yoluyla sürekli olarak sıvı dışkı akışı olur. Cihaz iyi yapılmış, doğru şekilde takılmış ve sık sık yıkanıp durulanmışsa, kalıcı koku sorunu yaşanmaz. Toplama cihazı üreticileri, ürünlerinin temizliği ve saklanması konusunda ayrıntılı bilgi sağlar.

Obstrüksiyon (tıkanma) ve ishal, kaçınılması gereken yaygın sorunlardır.

Tıkanma konusunda başlıca soruna yol açan unsurlar, suyu emen gıdalardır; örneğin sert kuruyemişler, kuru meyveler, mısır (patlamış mısır dahil) ve lif içeriği yüksek gıdalar. Bu gıdalardan kaynaklanan parçacıklar, ileostomi stomasından geçebilecek kadar küçük olmadığından dışkı geçişini engeller ve karın krampları ile kusmaya neden olur. Tıkanıklığın giderilmesi için sindirimi desteklemek amacıyla ağızdan enzim verilmesi, hafif bir lavaj ve tıkanıklığa neden olan maddenin geçişini teşvik etmek için karın masajı gerekir. Son çare olarak, tıkanıklığı gidermek için cerrahi müdahale gerekebilir. Tıkanma gelişen hastaya asla müshil verilmez. Bunlar sorunu sadece daha da kötüleştirir.

İshal, diğer dışkı yönlendirme yöntemlerine sahip hastalara kıyasla ileostomisi olan hastalarda daha sık görülen bir sorundur ve normal şekilde dışkılamaya sahip bir kişide olduğundan daha fazla sıvı ve elektrolit dengesizliğine yol açma olasılığı daha yüksektir. İleostomiden geçen dışkı zaten yarı sıvı halde olsa da, hastalar kendileri için neyin normal olduğunu ve neyin ishal belirtisi olduğunu ayırt etmeyi öğrenebilirler.

Tıkanmaya neden olabilecek gıdalar dışında beslenme kısıtlamaları çok katı değildir. Ostomi hastaları genellikle hafif bir diyetle başlar ve belirli bir gıdanın gaz, karın krampları veya ishal gibi sorunlara yol açıp açmadığını gözlemleyerek, gıdaları teker teker yavaş yavaş diyete ekler. Hastalar, çok hızlı yemek yemenin, yiyecekleri iyice çiğnememenin ve yemek yerken hava yutmanın gaz sorununa katkıda bulunabileceği konusunda uyarılır.