Hepatit A virüsünün neden olduğu iltihabi karaciğer hastalığı

Hepatit A virüsü enfekte kişilerin dışkılarında mevcut olup sağlam kişilere;
- Hastalığı taşıyanların dışkısı ile ( mikroskobik miktarlarda olsa dahi ) bulaşmış yiyecek ve içeceklerin kaynatılmadan, çiğ ya da az pişmiş olarak tüketimi ile,
- Hasta kimseyle doğrudan temas ile (cinsel yol dahil),
- Hastanın dışkısının bulaştığı kişisel eşya teması ile ( çocuk bezi, çamaşır ve havluları v.b.),
- Kan bağışı sırasında kuluçka dönemindeki infekte vericiler ile
- Kirli, klorlanmamış havuzlarda yüzme nedeniyle bulaşabilir.

Hepatit A hastalığının kuluçka süresi ortalama 28 gündür (15-50 gün arasında). Hepatit A virüsü çevresel koşullara bağlı olarak aylarca vücut dışında canlı kalabilir. Virüs 85 dereceden yüksek ısıda bir dakikada ölür. Pişmiş gıdalar pişirildikten sonra kontamine olursa tekrar enfeksiyon kaynağı olabilir.

Hepatit A virüsü bulaştıktan 2-6 hafta sonra görülebilen belirtiler ve bulgular:
- Ateş
- Halsizlik
- İştah kaybı
- Bulantı, kusma
- Karın Ağrısı
- Dışkı renginin açılması (gri renkte dışkılama)
- Eklem ağrısı
- Sarılık
- İdrar renginin koyulaşması

Hastalık bulgu vermeden de geçirilebilir. 6 yaş üzeri çocukların %70'inde bulgu görülmez.

Yetişkinlerde çocuklara göre klinik bulgular daha sık görülür. Çoğunlukla klinik bulgular hafif-orta şiddette 2 ay kadar devam edebilir ve karaciğerde hasar bırakmaz. %10-15 vakada hastalıktan sonra 6 ay boyunca bulgular tekrar edebilir. Nadiren de olsa hepatit A infeksiyonu 50 yaşın üzerindeki kişilerde veya daha öncesinde bilinen karaciğer hastalığı olan kişilerde karaciğer yetmezliğine ve ölüme neden olabilir.

Tanıda hastanın kliniği esas alınır ve kesin teşhis kan testi ile yapılır.

Hepatit A için özel bir tedavi yöntemi yoktur. İstirahat, yeterli beslenme, sıvı alımı ve tıbbi izlem önerilir.

Hastalığı bulaştırabilecek bir kişinin yaşadığı ev halkı ile cinsel ortaklarının genel olarak bir immünoglobulin enjeksiyonuna ihtiyaçları vardır. Bu enjeksiyonun hastalığı bulaştırabilecek kişi ile temas kurulan ilk 2 hafta içinde yapılması hastalığı önleyebilir veya azaltabilir.

Hepatit A enfeksiyonu geçirenlerde oluşan antikorlar, Hepatit A için ömür boyu koruyuculuk sağlar.

Bir kimseye bir tip hepatit virüsünün bulaşmış olması, kişiyi başka tipte hepatit virüslerinin bulaşmasına karşı korumaz.

Hepatit A tüm dünyada yaygın olup, özellikle gelişmekte olan ülkelerde çocukluk çağında, gelişmiş ülkelerde ise daha sık yetişkinlerde görülen bir infeksiyondur. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre yılda 1,4 milyon Hepatit A vakası görülmektedir. Dünyada yaygın görülmesi nedeniyle yolcular için risk vardır.

Yüksek risk altında olanlar:
- Hepatit A yaygın olan ülkelerde yaşayanlar veya bu ülkelere seyahat edenler,
- Enjeksiyon ile /veya enjeksiyonsuz uyuşturucu kullananlar,
- Hemofili gibi pıhtılaşma faktör bozukluğu olanlar,
- Hepatit A hastasının hane halkı ve hane çalışanları,
- Hepatit A hastası ile cinsel ilişkiye girenler.

Hepatit A'dan korunmak için:
- Tuvaleti kullandıktan sonra, çocuğunuzun bezini değiştirdikten sonra, yemek hazırlamadan önce, yemek yemeden önce ellerinizi sabun ve su ile yıkayın,
- Çiğ kabuklu deniz ürünlerinden ve az pişmiş etten uzak durun,
- Sebze-meyveleri soyarak, yeşillikleri temiz suyla yıkayarak tüketin,
- Sadece güvenli su için,
- Hepatit A aşısı için doktorunuza başvurun.

Hepatit A aşısı yüksek koruyuculuktadır. İlk dozdan 6 ay sonra 2. dozu yapılır. Toplam 2 dozdur. Hepatit A görülme riski yüksek olan ülkelere seyahat öncesi Hepatit A aşısının ilk dozunun en az 2-4 hafta önce yapılması gerekir.