Vücudun kendi bağışıklık sisteminin tiroid hücrelerine saldırdığı bir tiroidit

Tiroid bezinde diffüz ve simetrik olarak büyüme söz konusudur. Kapsül intakt olup gland çevre yapılara yapışık değildir. Kesit yüzü soluk, gri, sert ve parçalanabilir görünümdedir. Mikroskopide parankimde yaygın mononükleer inflamasyon (lenfositler, plazma hücreleri ve iyi gelişmiş germinal merkezler) görülür.

Folliküller küçüktür ve "Hurthle hücreleri, Askenazi hücreleri, Oksifilik hücre" denen geniş eozinofilik, granüler stoplazmalı hücrelerle döşelidir. İnterstisyel bağ dokusu artmış olabilir ama kapsülü aşan bir fibrozis görülmez. Nadiren tiroid, yaygın fibrozis nedeni ile küçük ve atrofik olabilir.

Tiroiditlerin en sık görülen şeklidir ve hipotiroidinin en sık sebebidir.
Kadınlarda erkeklere göre 10 kat daha sıktır. Genellikle kadınlarda 30-40 yaş civarında görülür. Otoimmün etyolojiye sahiptir ve diğer otoimmün hastalıklarla birlikte görülme eğilimindedir. Bezde yaygın lenfosit infiltrasyonu tipiktir.

En sık başvuru şekli boğazda bir daralma hissi ve eşlik eden ağrısız büyümüş tiroid bezi varlığıdır. Fizik muayenede ağrısız büyümüş, sert ve granüler yapıda tiroid bezi palpe edilir. Histolojik olarak tiroid bezinde Hurthle hücreleri ve Askenazi hücreleri (Askanazy hücreleri) sıklıkla görülür. Ancak patognomonik değildir.

Hormonal durum ilk aşamada hipertiroidi, sonra ötiroidi, son aşamada ise hipotiroidi şeklinde gelişir. Hastalığın gelişimi mutlaka bu sırayı izler ve hipotiroidi kalıcıdır.

ATA % 60 (+), antiTPO antikor (AMA) (%95) ve TSH reseptör antikor (%60) pozitif bulunur.

Tanı fizik muayene, laboratuar ve tiroid otoantikorlarının gösterilmesi ile konur. TİİAB tanı ve ayırıcı tanıda faydalıdır.

Spesifik bir tedavisi yoktur. Gerekirse hormon replasmanı ya da antitiroid tedavi uygulanır. Cerrahi tedavi insidansı oldukça düşüktür.

Hashimoto tiroiditi zemininde lenfoma gelişme riski artar. Bu nedenle hastalar takip altında olmalı ve bezdeki büyüme mutlaka biyopsi ile değerlendirilmelidir.