gözün iris ve pupilinin arkasında yer alan ve ışığı retinaya odaklamaya yardımcı olan yapı

Gözün iç kısmında yer alan, ince odaklama özelliğine sahip crystalline lens (mercek), iris diyaframının hemen arkasında bulunur ve siliyer cisimden ince bir bağ dokusuyla asılı durur.

Gençlikte mercek esnektir ve kolayca şekil değiştirir. Esneklik ve odaklama gücü aralığı, yaşla birlikte neredeyse doğrusal olarak azalır.

Lens, vitröz cisimin önünde ve irisin arkasında bulunan dairesel, çift dışbükey bir yapıdır. Lensin dış kenarı (ekvator), lensi ön ve arka yüzeylere ayırır. Bu yüzeylerin merkez noktalarına kutup denir ve bunlar lens ekseni adı verilen hayali bir çizgiyle birbirine bağlanır.

Lensin önemli bir özelliği, şeklini değiştirerek diyoptri gücünü değiştirebilmesidir. Bu da onu gözün diğer kırıcı ortamlarından farklı olarak esnek bir kırıcı güç haline getirir. Gözün kırıcı ortamlarından en güçlüsü korneadır. Ancak, lensin 21 diyoptriye kadar olan katkısı, net görüşün korunması için önemlidir.

Lens üç kısımdan oluşur:
1. Lensin dış yüzeyini saran lens kapsülü;
2. Kübik epitel hücrelerinden oluşan lens epiteli;
3. Büyük bir kısmını oluşturan lens lifleri.

Lens, siliyer proseslerden lensin ekvatoruna uzanan bir dizi küçük bağ dokusu bandı tarafından yerinde tutulur. Bu lifler zonüler lifler (Zinn zonülü) olarak bilinir. Zonüler lifler topluca lensin askı bağı olarak adlandırılır. Bu bağ, gözün akomodasyon (uyum sağlama) sürecinde lensin şeklini değiştirmesinde önemli bir rol oynar. Kişi uzaktaki nesnelere bakarken, siliyer cisim zonüllere gerilim uygulayarak lensi "düz" halde tutar. Odak noktası yakın nesnelere kaydığında, siliyer kaslar kasılır ve lensin askı bağının gevşemesine neden olur. Bu, merceğin ön eğriliğini artırmasına ve dolayısıyla kırılma gücünün artmasına olanak tanır. Göz bebeğinin küçülmesi (miyozis) eş zamanlı olarak gerçekleştiğinden, ışık ışınları merceğin en kalın, merkezi kısmından geçerek retinaya doğru yönlendirilir.