iki beyin hemisferindeki karşılıklı kortikal alanları bağlayan ve hemisferler arasında bilgi aktarımını sağlayan en büyük kommissural yol

Anatomi

Korpus kallozum, beynin iki serebral hemisferini birbirine bağlayan en büyük ve en kalın beyaz cevher komissürüdür. Falx cerebri'nin hemen altında, lateral ventriküllerin üst duvarını oluşturacak şekilde yerleşmiştir.

Önden arkaya doğru dört bölümden oluşur: en önde yer alan ve aşağı doğru kıvrılan rostrum, hemen arkasındaki genu (diz), uzun ve düz seyreden gövde (truncus) ile en arkada bulunan ve en kalın kısmı oluşturan splenium.

Rostrum : Yapının en ön ve alt kısmını oluşturan en ince bölümüdür. Aşağıya ve arkaya doğru kıvrılarak lamina terminalis ile birleşir. Genellikle frontal lobların alt kısımlarını birbirine bağlar.

Genu: Rostrumun hemen üzerinde yer alan ve öne doğru kavis yapan kalın "diz" benzeri kıvrımdır. Frontal lobların (ön beyin) sağ ve sol bölgeleri arasındaki bilgi akışını sağlar. Buradan geçen lifler öne doğru uzanarak forceps minor adını alır.

Truncus (gövde, body): Yapının en uzun ve orta bölümünü oluşturan ana gövdedir. Parietal loblar ile motor ve duysal korteks alanları arasındaki yoğun lif geçişine ev sahipliği yapar. Gövde lifleri, her iki hemisferin motor, somatosensoriyel ve assosiasyon korteks alanlarını birbirine bağlar; bu lifler yanlara doğru yelpaze gibi açılarak radiatio corporis callosi'yi oluşturur.

Splenium: En arkada yer alan, corpus callosum'un en kalın ve genişlemiş uç kısmıdır. Oksipital lob ve temporal lobdan gelen lifleri birbirine bağlar. Buradan arkaya doğru uzanan lif demetlerine forceps major denir.

Forceps majorün ön tarafına doğru uzanan ve tapetum olarak bilinen başka beyaz madde lifleri de vardır. Bu lifler yanal olarak yayılır ve lateral ventrikülün temporal boynuzlarının üzerinde bir çatı oluşturur.

Her iki hemisferi birbirinden ayıran derin fissura longitudinalis cerebri (boylamsal yarık) tabanını oluşturur ve üzerinde gyrus cinguli yer alır. Lateral ventriküllerin (yan karıncıklar) çatısını yapar.

Gövdenin hemen altında, ventrikülleri ayıran ince bir membran olan septum pellucidum ve beynin diğer bir bağlantı yolu olan forniks bulunur.

Kanlanması esas olarak arteria cerebri anteriorun dalı olan perikallozal arter ile arteria cerebri posteriorun dallarından sağlanır.

Histoloji

Korpus kallozum, tamamen miyelinli akson demetlerinden oluşan bir beyaz cevher yapısıdır. Bu nedenle nöron gövdesi içermez. Yalnızca iki hemisferin kortikal nöronlarına ait aksonları taşır. Aksonların çapı ve miyelinizasyon derecesi bölgeye göre değişkenlik gösterir. Örneğin genu ve splenium'daki lifler genellikle daha ince çaplı ve yoğun paketlenmişken, gövde orta kesimindeki lifler daha kalın çaplıdır ve motor bölgeleri birbirine bağlar. Bu yapı, oligodendrositler tarafından üretilen miyelin kılıflarla sarılıdır ve interhemisferik iletimin hızlı ve senkronize olmasını sağlar.

Fizyoloji

Korpus kallozumun temel işlevi, iki serebral hemisfer arasında bilgi transferini ve entegrasyonunu sağlamaktır. Duyusal, motor ve bilişsel bilgilerin hemisferler arasında paylaşılmasına, iki tarafın koordineli çalışmasına, dikkat ve dil işlevlerinin bütünleşmesine katkıda bulunur. Özellikle görsel, işitsel ve somatosensoriyel bilgilerin karşı hemisfere aktarılmasında, ayrıca bilateral motor koordinasyonda kritik rol oynar. Gelişimsel olarak, korpus kallozum doğumdan sonra da miyelinizasyonuna devam eder ve tam olgunlaşması genellikle erişkinliğe kadar sürer.

Patoloji

Korpus kallozumu ilgilendiren başlıca durumlar arasında agenezi, hipoplazi ve çeşitli genetik sendromlarla ilişkili disgenezi tabloları sayılabilir. Multipl skleroz gibi demiyelinizan hastalıklar korpus kallozumu sıklıkla tutar ve MR görüntülemede periventriküler bölgede karakteristik lezyonlara yol açar. Travmatik beyin hasarlarında diffüz aksonal hasar sıklıkla korpus kallozumu etkiler. Ayrıca, dirençli epilepsi tedavisinde nöbet yayılımını sınırlamak amacıyla uygulanan korpus kallozotomi cerrahi bir müdahale örneğidir ve bu işlem sonrası bazen "split-brain" (ayrık beyin) sendromu olarak bilinen, hemisferler arası bilgi aktarımının bozulduğu klinik tablo gözlenebilir. Marchiafava-Bignami hastalığı gibi nadir, genellikle kronik alkolizmle ilişkili demiyelinizan bir hastalık da spesifik olarak korpus kallozumu hedef alır.