Trypanosoma cruzi adlı parazit ile meydana gelen, ani başlayan ve kronikleşebilen bir enfeksiyon hastalığı

Triatoma tahtakurusunun (öpen tahtakurusu, katil tahtakurusu) ısırması ile bulaşır. Bu böcek özellikle yüz bölgesini (daha çok dudak çevresini) ısırır. Bu kan emici böceğin salgısında Trypanosoma cruzi paraziti mevcuttur. Hastalık bu parazitin insana bulaşmasıyla ortaya çıkar. Parazitin vücuda girerek hastalık oluşturması için geçen süre 10-20 gündür. Kan emici böcek ısırdığında genellikle yüzde enfekte atık bırakır. Kişi gözünü veya burnunu ovalarken veya ciltteki yara ya da kesiklerden parazit vücuda girer. Hastalık kontamine olmuş kan ürünlerinden, bulaşık yiyecek ve içeceklerden, gebelik ve emzirme sırasında hasta anneden bebeğe ve korunmasız cinsel ilişki ile de bulaşabilir. Hastalığa yakalanan birçok kişide triatoma böceği ısırığı açığa çıktıktan sonra bile belirtiler hemen gelişmez.

İlk belirtilerden en yaygını ısırık yerinde kızarıklık, sertlik ve şişliktir. Birkaç gün sonra göz kapaklarında (Romana Bulgusu) ve yüzde ödem gelişir. Diğer belirtiler ateş, bitkinlik, kas ağrıları, baş ağrısı, döküntü, iştah kaybı, ishal ve kusmadır. İlerleyen zamanda hastaların % 25inde kalp problemleri ( kalp yetersizliği, ritm bozukluğu ve kalp büyümesi) ve sindirim sistemi problemleri görülür. Beyin iltihabı ve özefajit gelişebilecek diğer rahatsızlıklardır.

Tanı hastanın kanında parazitin ve parazite karşı oluşmuş antikorun saptanmasıyla konur.

Tedavide hastaya ağızdan antiparaziter ilaçlar ve semptomatik tedavi uygulanır.

Hastalık özellikle Meksika, Orta Amerika, Güney Amerika'da ve buralarda da yoğunlukla kırsal bölgeler ve sosyoekonomik düzeyi kötü olan yerlerde görülmektedir. Bu ülkelere seyahat edenler risk altındadır. Açık alanlarda uyuyan veya kötü koşullardaki konutlarda ikamet eden yolcular için risk en fazladır.

Her ne kadar Chagas Hastalığı tipik seyahat hastalığı olarak kabul edilse de oldukça seyrektir.

Hastalıktan koruyacak aşı veya ilaç yoktur.

Böcek ısırıklarına karşı önlem almak korunmada önemlidir. Bunun için:
- Vücudu tamamen kapatacak kıyafetler giyin,
- Böcek öldürücü ve uzaklaştırıcı krem ve ilaçlar kullanın. Yüksek oranda aktif bileşenler içeren koruyucular (DEET, Picardin, OLE =Oil of lemon eucalyptus, PMD, IR3535) mevcuttur,
- Güneş koruyucu kullanılacaksa, önce güneş koruyucuyu, üzerine böcek kovucuyu sürün,
- Çocuklara böcek kovucuyu sürerken talimatlara dikkat edin. Ellerine, gözlerine ve ağzına sürmeyin,
- Permethrin ile işlem görmüş kıyafetler ve eşyalar (bot, pantolon, çorap, çadır vs) alabilirsiniz. Kendiniz de permethrin içeren solüsyonlarla eşyalarınızı böcekten koruyabilirsiniz. Kullanma talimatına uyun ve sakın permethrini cildinize direk uygulamayın.
- Korunmuş ve klimalı odalarda kalmaya çalışın.
- Eğer seyahat esnasında kan nakli yapılması gerekirse, sağlık kurumunun ve kan ürünlerinin güvenliği önemlidir.
- Seyahat dönüşü özellikle ateş, halsizlik, üşüme, kas ağrıları, cildinizde ısırık yerinde sertlik ve kızarıklık, yakın lenf bezlerinde şişme veya göz etrafınızda şişlik varsa hemen doktorunuza veya bir sağlık kuruluşuna başvurun.
- Doktorunuza seyahatinizden mutlaka bahsedin.

www.seyahatsagligi.gov.tr/site/HastalikDetay/Chagas-Hastaligi