1. koyun, keçi gibi hayvanların tüyleriyle insana bulaşan etken patojenin Bacillus anthracis olduğu akciğerlerde yaygın ödemler, deride püstüller, organlarda kanama alanları ile seyreden akut bulaşıcı bir hastalık; şarbon, antraks
2. stafilokokların neden olduğu, birkaç follikülün birleşmesiyle oluşan deri lezyonu; şirpençe;

Şarbon, esas olarak çiftlik hayvanlarını etkileyen, ancak zaman zaman insanlara da yayılarak deriyi, bağırsakları veya akciğerleri etkileyebilen bir enfeksiyondur. İnsanlarda enfeksiyon çoğu zaman tedavi edilebilir, ancak hayvanlarda neredeyse her zaman ölümcüldür.

Hastalığın seyri sırasında görülen, karakteristik siyah yara nedeniyle, Yunanca "kömür" anlamına gelen "Charbon" adı verilmiştir.

Doğada bulunan Bacillus anthracis bakterisi, toprakta ve deri, yün, kıl veya kemik gibi hayvansal ürünlerde yıllarca uykuda kalabilen sporlar üretir. Bakteriler dünyanın her yerindeki pek çok toprak türünde bulunur ve sporları toprakta kaldığı için genellikle insanlar için sorun oluşturmazlar. İnsanı enfekte edebilmesi için sporların topraktan çıkıp vücuda girmesi gerekir.

Sporlar vücuda girdiğinde (ve antibiyotik verilmediğinde), çoğalan ve bağışıklık sistemini etkileyen bir toksin salgılayan bakterilere dönüşür.

Hastalığın nasıl bulaştığına bağlı olarak belirtiler değişmekle birlikte, belirtiler genellikle maruziyetten sonraki bir hafta içinde ortaya çıkar.

İnsanlarda şarbon, genellikle sporların bir kesik veya sıyrığa girmesiyle ortaya çıkar ve bölgede deri enfeksiyonuna neden olur. Deri şarbonu (cutaneous anthrax) olarak adlandırılan bu enfeksiyon, hastalığın en hafif ve en yaygın şeklidir. Bakteriler başlangıçta böcek ısırığı gibi kaşıntılı, kabarık bir bölgeye neden olur. Bir ila iki gün içinde kabarık bölgenin etrafında iltihaplanma meydana gelir ve merkezi siyaha dönen, ölmekte olan bir doku bölgesinin etrafında bir kabarcık oluşur (siyah eskar). Diğer belirtiler arasında titreme ve üşüme sayılabilir. Çoğu durumda bakteriler yaranın içinde sınırlı kalır. Ancak, en yakın lenf düğümüne yayılırlarsa (veya nadir durumlarda kan dolaşımına karışırlarsa), bakteriler hızla ölümcül olabilen bir tür kan zehirlenmesine neden olabilir.

Bakteri sporlarının solunması, akciğerlere saldıran ve bazen beyne yayılan akciğer şarbonu (pulmonary anthrax) olarak bilinen nadir ve genellikle ölümcül bir şarbon türüne yol açabilir. Beyin zarlarına yayılan şekline meningeal şarbon denir. Akciğer şarbonu, grip benzeri semptomlarla başlar: ateş, yorgunluk, baş ağrısı, kas ağrıları ve nefes darlığı. Bu ilk semptomlar ortaya çıktıktan bir gün sonra ve iki hafta kadar sonra semptomlar aniden kötüleşir ve bronşite ilerler. Hasta nefes almakta güçlük çeker ve sonunda şok durumuna girer. Bu nadir şarbon türü, semptomlar ortaya çıktıktan sonraki bir veya iki gün içinde tedavi edilse bile genellikle ölümcüldür.

Bağırsak şarbonu (intestinal anthrax), şarbon nedeniyle ölen bir hayvanın etinin yenmesiyle oluşan nadir ve genellikle ölümcül bir hastalık türüdür. Deri şarbonunda ciltte görülen yaralara benzer şekilde, mide ve bağırsak iltihabına ve yaralara veya lezyonlara (ülserlere) neden olur. Hastalığın ilk belirtileri mide bulantısı, kusma, iştahsızlık ve ateştir; bunu karın ağrısı, kan kusma ve şiddetli kanlı ishal izler.

Şarbon; kan, beyin omurilik sıvısı, deri lezyonları veya solunum yolu salgılarından alınan örneklerde B. anthracis'in gösterilmesi ile teşhis edilir. Biyokimyasal yöntemler, yüksek antikor seviyeleri, artan protein miktarı, PCR tanıyı destekleyen tetkiklerdir.

Şarbon, erken evrelerde yüksek doz antibiyotik uygulanarak tedavi edilebilir, ancak ileri evrelerde ölümcül olabilir. Erken müdahale çok önemli olduğundan, Şarbon şüphesi varsa, daha tanı doğrulanmadan önce bile tedaviye başlanabilir. Kullanılan antibiyotikler arasında penisilin, doksisiklin ve siprofloksasin bulunur.

Sporlar vücutta uzun süre kalabildiğinden, akciğer şarbonu vakalarında antibiyotik tedavisi 60 gün boyunca sürdürülmelidir.

Deri şarbonu durumunda, enfeksiyon tek doz antibiyotikle iyileşebilir. Ancak menenjit gibi olası ciddi komplikasyonlardan kaçınmak için tedaviye devam etmek önemlidir. Potansiyel biyoterörizm durumunda, deri şarbonu için, (akciğer şarbonunda olduğu gibi) 60 günlük bir tedavi uygulanmalıdır.

Tedavi edilmeyen şarbon genellikle ölümcüldür. Ancak uygun bakımla ölüm olasılığı çok daha düşürülebilir.

Uygun tedavi edilmediğinde ölüm oranları;
deri şarbonu'nda %10-20,
intestinal şarbon'da %25-75,
akciğer şarbonu'nda %100'dür.