özellikle boğaz veya ciltteki streptokok veya virüsler nedeniyle oluşan enfeksiyon sonucu, böbreklerde ani başlayan iltihaplanma ile karakterize glomerülonefrit

Hematüri (çay rengi idrar, kola rengi idrar), yüzde ve bacaklarda gözle görülür ödem, ani yükselen tansiyon (hipertansiyon) ve idrar miktarında azalma (oligüri) ile karakterizedir.

Vakaların büyük bir çoğunluğunda erken tedavi ile tamamen iyileşme sağlanır, ancak nadiren böbrek yetmezliğine ilerleyebilir.

Akut glomerülonefrit, böbreklerin içindeki küçük damar demetleri olan glomerüllerin iltihaplanmasıdır. Hasar görmüş glomerüller, kan dolaşımındaki atık maddeleri ve fazla suyu idrar haline getirmek üzere etkili bir şekilde süzemez. Böbrekler büyümüş, yağlanmış ve kan dolmuş görünür.

Akut glomerülonefrit, çoğunlukla boğaz veya deride görülen streptokok enfeksiyonunun ardından ortaya çıkar. Çocuklarda ise genellikle üst solunum yolu enfeksiyonu, tonsillit veya kızıl ile ilişkilidir. Böbrek semptomları genellikle ilk enfeksiyondan iki ila üç hafta sonra başlar. Bazı boyalara, yapıştırıcılara veya diğer organik çözücülere maruz kalmak da hastalığın nedeni olabilir. Böbreğin, idrarla atılan toksinlere maruz kalarak hasar gördüğü düşünülmektedir.

Hafif glomerülonefrit hiçbir belirti göstermeyebilir ve tanı idrar ve kan tahlilleriyle konur. Hastalığın daha şiddetli vakalarında hastalarda şu belirtiler görülebilir:

• yorgunluk
  
• bulantı-kusma
  
• nefes darlığı
  
• görme bozukluğu
  
• yüksek tansiyon
  
• özellikle yüz, eller, ayaklar ve ayak bileklerinde görülen şişlik (ödem)
  
• idrarda kan ve protein bulunması (idrarın dumanlı veya hafif kırmızı bir görünüm almasına neden olur)

Glomerülonefrit tanısı, tıbbi öykü ve laboratuvar tetkiklerinin birleşimi temelinde konur. İdrar dipstick testi, protein düzeylerinde artış olduğunu ortaya çıkarır. 24 saatlik idrar toplama, protein ve kreatinin atılımının ölçülmesini sağlar. Böbrekler tarafından kan dolaşımından kreatininin temizlenmesi, glomerüler filtrasyon hızının bir göstergesi olarak kabul edilir. Kan tahlilleri düşük kan sayısını ortaya çıkarabilir ve ayrıca streptokok antikor titresi (streptokok enfeksiyonunun varlığını gösteren gelişmiş bir kan testi) açısından da kontrol edilebilir. Örnek almak için iğneyi yönlendirmek üzere ultrason kullanılarak böbrek biyopsisi de yapılabilir.

Akut glomerülonefrit tedavisindeki temel amaçlar şunlardır:

• glomerüllere verilen hasarı azaltmak
  
• böbrekler üzerindeki metabolik yükü azaltmak
  
• böbrek fonksiyonunu iyileştirmek

Yatak istirahati, böbreğe yeterli kan akışının sağlanmasına yardımcı olur. Kalan enfeksiyon şüphesi varsa, antibiyotik tedavisi gerekebilir. Sıvı yüklenmesi durumunda, idrar çıkışını artırmak için idrar söktürücü ilaçlar kullanılabilir. Anemi gelişirse demir ve vitamin takviyeleri, hastalığa yüksek tansiyon eşlik ediyorsa antihipertansifler reçete edilebilir.

Akut fazda böbreği dinlendirmek için sodyum ve protein alımının azaltılması önerilebilir. İzin verilen protein miktarı, idrarla kaybedilen miktara ve hastanın bireysel ihtiyaçlarına bağlıdır. Sodyum kısıtlamaları, mevcut ödem miktarına bağlıdır. Sıvı kısıtlamaları, hastanın idrar çıkışı ve vücut ağırlığına göre ayarlanır.

Hastanın kilosu, sıvı alımı ve idrar çıkışının günlük olarak doğru bir şekilde kaydedilmesi, böbrek fonksiyonunun değerlendirilmesine yardımcı olur. Hasta, komplikasyon belirtileri ve tekrarlayan enfeksiyonlar açısından yakından izlenmelidir. Ödem azaldıkça ve idrarda protein ve kırmızı kan hücreleri görülmez hale geldikçe, hastanın aktivite düzeyini artırmasına izin verilir. Glomerülonefrit geçirmiş bir kadın, hamilelik döneminde özel tıbbi bakım gerektirir.

Akut glomerülonefritte semptomlar genellikle iki hafta ile birkaç ay arasında azalır. Çocukların %90’u herhangi bir komplikasyon yaşamadan iyileşirken, yetişkinlerde iyileşme süreci daha yavaştır.